Pomoc publiczna - co jest dozwolone, a co nie

Co do zasady w Unii Europejskiej mamy do czynienia z gospodarką wolnorynkową, opartą na uczciwej konkurencji podmiotów gospodarczych. Rządy państw nie mogą zaburzać tego porządku, traktując wybrane firmy w sposób lepszy od reszty.

Zdjęcie

Zdj. ilustracyjne /©123RF/PICSEL
Zdj. ilustracyjne
/©123RF/PICSEL

Niedozwolone jest również tworzenie nieuczciwej konkurencji dla biznesu przez podmioty, których działalność finansowana jest ze środków publicznych, np. jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z orzecznictwem Komisji Europejskiej, przedsiębiorcą w Unii jest każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu unijnego prawa konkurencji, czyli świadczący usługi lub sprzedający towar na rynku konkurencyjnym. Nie ma tu znaczenia jego osobowość prawna ani struktura własnościowa. Jeżeli więc jakiś podmiot publiczny lub organizacja pozarządowa zdecyduje się na prowadzenie działalności gospodarczej, musi stosować się do zasad panujących na wolnym rynku, tak jak wszystkie działające na nim firmy.

Rewitalizacja - Nowe cuda w Polsce

liczba zdjęć: 11

Odstępstwa od zasady równego traktowania wszystkich podmiotów gospodarczych działających na wolnym rynku nazywane są pomocą publiczną, która na mocy Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej jest niedozwolona. Występuje wówczas, gdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą otrzymuje wsparcie spełniające łącznie cztery warunki:

Reklama

1. jest przyznane przez państwo lub ze środków państwowych,

2. jest udzielane na warunkach preferencyjnych, czyli korzystniejszych niż oferowane na rynku,

3. ma charakter selektywny, czyli uprzywilejowujący niektóre przedsiębiorstwa w konkretnym regionie albo produkcję niektórych towarów,

4. grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencję oraz wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi Unii Europejskiej.

Zobacz, jak Polska zmienia się dzięki Funduszom Europejskim

liczba zdjęć: 23

Nasuwa się więc pytanie, na jakich zasadach udzielane są unijne dotacje dla firm. Spełniają one przecież określone wyżej warunki. Czy są zatem nielegalne? Na szczęście nie. Dopuszczone są pewne wyjątki od tej reguły, które uzasadniają udzielanie pomocy realizacją celów we wspólnym interesie, np. usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Warunkiem jest jednak, aby nie zniekształcały one konkurencji w sposób niezgodny z interesem publicznym. Kontrola udzielonej pomocy publicznej przez Komisję Europejską polega zatem na określeniu równowagi między pozytywnymi a negatywnymi skutkami takiej pomocy i zezwoleniu tylko na te pierwsze.

Dopuszczalne są różne rodzaje pomocy publicznej i do każdego z nich Unia wyznacza inne zasady, regulacje i ograniczenia. Należą do nich m.in.:

· Pomoc regionalna, czyli przede wszystkim wsparcie inwestycyjne dla firm i na przedsięwzięcia sprzyjające rozwojowi gospodarczemu.

· Pomoc na przedsiębiorczość kobiet, której odbiorcą może być jedynie małe przedsiębiorstwo nowo utworzone przez kobietę. Ma być udzielana w formie zachęcającej kobiety do zakładania nowych przedsiębiorstw w celu zlikwidowania szczególnych nieprawidłowości w funkcjonowaniu rynku, jakie napotykają kobiety, przede wszystkim w odniesieniu do dostępu do finansowania.

· Pomoc na ochronę środowiska, która ma zachęcić przedsiębiorców do inwestycji w technologie umożliwiające zastosowanie norm surowszych niż normy wspólnotowe w zakresie ochrony środowiska.

·Pomoc na usługi doradcze dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz ich udział w targach. Dofinansowane może zostać do 50 proc. kosztów usług doradczych świadczonych przez doradców zewnętrznych oraz taki sam procent wydatków związanych z udziałem w targach.

· Pomoc dla przedsiębiorców na prowadzenie badań przemysłowych (do 50 proc. dofinansowania) oraz prac rozwojowych (do 25 proc. dofinansowania). Progi te ulegają podwyższeniu o 20 proc. dla małego przedsiębiorcy i 10 proc. w przypadku średniego. O kolejne 15 proc. można je podwyższyć, o ile projekt badawczy jest realizowany w ramach tzw. "efektywnej współpracy", np. przez konsorcjum firm, jednak nie więcej, niż do 80 proc. dla badań przemysłowych.

· Pomoc dla pracowników znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji oraz niepełnosprawnych, polegająca m.in. na określeniu szans na zdobycie pracy, umożliwieniu bezpłatnego zdobycia lub podwyższenia kwalifikacji, odbyciu stażu zawodowego, a nawet dofinansowaniu zmiany miejsca zamieszkania na takie, w którym jest możliwość zdobycia pracy.

Monika Niewinowska

Jeśli szukasz informacji na temat Funduszy Europejskich, skontaktuj się z konsultantami Punktów Informacyjnych Funduszy Europejskich lub odwiedź stronę www.FunduszeEuropejskie.gov.pl

7 cudów Funduszy Europejskich

liczba zdjęć: 30